Dự thảo chuẩn hiệu trưởng vẫn là bình mới rượu cũ

Thầy giáo Nguyễn Đăng cho rằng dự thảo không có nhiều đột phá, không làm thay đổi chất lượng đội ngũ lãnh đạo nhà trường.

Thầy giáo Nguyễn Đăng ở TP HCM đóng góp ý kiến về dự thảo chuẩn hiệu trưởng trường phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 5/2.

Cùng với chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, chương trình môn học, mới đây Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo chuẩn hiệu trưởng trường phổ thông. Bộ đang hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ lãnh đạo nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới. 

Tuy nhiên, đọc dự thảo chuẩn hiệu trưởng vừa công bố và Thông tư 29 do Bộ Giáo dục ban hành năm 2009 "Quy định chuẩn hiệu trưởng trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp", chúng tôi nhận thấy không có nhiều thay đổi với ít nhất 80% chuẩn giống nhau. Vì thế, chúng tôi cho rằng cách đánh giá chuẩn hiệu trưởng tới đây cũng sẽ rất khó tạo nên những bước đột phá trong lãnh đạo và quản lý các nhà trường phổ thông.

Không có những tiêu chí đột phá

So với chuẩn hiệu trưởng được quy định trong Thông tư 29, dự thảo về chuẩn hiệu trưởng tới đây có một chút khác biệt. Chuẩn hiện nay có 3 tiêu chuẩn và 23 tiêu chí, còn dự thảo lần này có 5 tiểu chuẩn và 21 tiêu chí, giảm hai tiêu chí nhưng lại thêm hai tiêu chuẩn. Có điều, đa phần chuẩn mới được lấy lại từ chuẩn cũ. Điều khác biệt là dự thảo có sự co giãn, sắp xếp lại, chỗ thì chia nhỏ, chỗ khác cộng dồn vào. Thành thử mọi thứ gần như “bình mới” nhưng vẫn là “rượu cũ”.

Hướng dẫn đánh giá, xếp loại hiệu trưởng hiện hành có 3 tiêu chuẩn: Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp; Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; Năng lực quản lý nhà trường. Còn dự thảo chuẩn hiệu trưởng lần này có 5 tiêu chuẩn: Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và ngoại ngữ, tin học; Năng lực quản trị nhà trường; Năng lực xây dựng môi trường giáo dục dân chủ; Năng lực phát triển quan hệ xã hội.

Mặc dù dự thảo có thêm hai tiêu chuẩn (4, 5), nhưng theo chúng tôi đây thực chất là được xây dựng trên cơ sở của tiêu chuẩn 3 cũ (Năng lực quản lý nhà trường) bởi tiêu chuẩn 3 đã bao hàm tất cả. 

Minh chứng mơ hồ, việc đánh giá hiệu trưởng khó chính xác. Ảnh minh họa: Pin Art

Minh chứng mơ hồ, việc đánh giá hiệu trưởng khó chính xác. Ảnh minh họa: Pin Art

Chuẩn hiệu trưởng đang áp dụng được xếp thành 4 loại: hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; hoàn thành tốt nhiệm vụ; hoàn thành nhiệm vụ; chưa hoàn thành nhiệm vụ, thì bộ chuẩn mới cũng được đánh giá theo 4 mức nhưng với tên gọi khác: tốt; khá; đạt; không đạt. Như vậy, dù tên gọi khác nhau nhưng bản chất nội dung không có gì khác.

Về các bước đánh giá, xếp loại hiệu trưởng và phó hiệu trưởng vẫn là 3 bước, nội dung cũng cơ bản giống nhau. Bộ chuẩn hiện hành được quy định: Bước 1, hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại; Bước 2, cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường tham gia góp ý và đánh giá; Bước 3, thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp đánh giá, xếp loại hiệu trưởng.

Nhập nhằng nguồn minh chứng

Thực tế, quá trình đánh giá hiệu trưởng cũng như phó hiệu trưởng mấy năm qua cho thấy việc tìm nguồn minh chứng rất chung chung, mơ hồ. Chẳng hạn các tiêu chí về lối sống, tác phong, giao tiếp, ứng xử thì tìm đâu ra minh chứng? Vì thế, lâu nay chỉ có những lãnh đạo nhà trường nào vi phạm mới không đánh điểm tối đa ở các tiêu chí này, còn lại đều có số điểm tối đa và không thể tìm được nguồn minh chứng. Đọc dự thảo chuẩn hiệu trưởng lần này, chúng tôi thấy việc hướng dẫn tìm nguồn minh chứng cũng không mới và vẫn mơ hồ.

Ví dụ, ở tiêu chuẩn 1 có 3 tiêu chí thì trong dự thảo chuẩn hiệu trưởng gợi ý tìm nguồn minh chứng như sau: Tiêu chí phẩm chất chính trị gồm hồ sơ cá nhân, hồ sơ quản lý (biên bản các cuộc họp, kế hoạch triển khai, báo cáo kết quả có chứa nội dung thể hiện); kế hoạch triển khai, báo cáo tổng kết, đánh giá, biên bản kiểm tra của cấp trên; ý kiến của đồng nghiệp trong trường, địa phương, cơ quan quản lý cấp trên.

Đến tiêu chí 2 là đạo đức thì vẫn được hướng dẫn nguồn minh chứng: Hồ sơ cá nhân; Kế hoạch triển khai, báo cáo tổng kết, đánh giá, biên bản kiểm tra của cấp trên; Ý kiến của đồng nghiệp trong trường, địa phương, cơ quan quản lý cấp trên. Tiêu chí 3 là lối sống thì hướng dẫn nguồn minh chứng vẫn vậy.

Rõ ràng 3 tiêu chí, 3 phạm trù khái niệm nhưng cùng một nội dung về nguồn minh chứng là không thể thuyết phục được dư luận. Nếu 3 tiêu chí chỉ một nguồn minh chứng thì cần gì phải chia nhỏ ra làm gì cho mất công người được đánh giá và người đánh giá?

Các tiêu chí còn lại cũng gần như chung chung, mơ hồ như vậy. Trong đó, nguồn minh chứng là hồ sơ cá nhân, các kế hoạch nhà trường, bằng cấp, chứng chỉ đào tạo, biên bản họp nhà trường… được sử dụng làm nguồn minh chứng nhiều lần nhất cho các tiêu chí.

Khó tạo khâu đột phá

Việc quy định chuẩn hiệu trưởng là điều cần thiết trong bối cảnh ngành giáo dục Việt Nam đang bước vào hội nhập với thế giới. Người lãnh đạo nhà trường cũng cần thiết có những chuẩn chung nhất để đáp ứng yêu cầu đổi mới của giáo dục nước nhà, bởi hiệu trưởng không chỉ là người đứng đầu một đơn vị mà còn là người đại diện cho một cơ quan nhà nước ở địa phương.

Hơn nữa, một tập thể cả giáo viên, nhân viên và học sinh có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn con người với muôn vàn tính cách, rồi tài chính, chuyên môn, các mối quan hệ với địa phương sở tại, với cấp trên, với phụ huynh. Vì vậy, việc một hiệu trưởng có đầy đủ yếu tố của người lãnh đạo là cần thiết trong tình hình mới.

Tuy nhiên, chuẩn nào là phù hợp cho hiệu trưởng hiện nay? Mọi quy định dù có ưu việt đến đâu, chúng ta vẫn còn cơ chế bổ nhiệm, vẫn là cách đánh giá chuẩn hiệu trưởng hình thức, chiếu lệ và cả nể nhau thì rất khó tìm được những lãnh đạo hội tụ được cả tài năng, trí tuệ và đức độ.

Dù có quy định các bước như thế nào, bước đầu tiên các hiệu trưởng tự đánh giá họ vẫn tự xếp mình vào thứ hạng cao nhất. Một khi hiệu trưởng đã tự xếp mình ở mức cao nhất, cùng ngồi dự, cùng theo dõi diễn biến của buổi đánh giá, xếp loại thì rất khó để cấp dưới đánh giá đúng về mình.

Các nguồn minh chứng dưới cơ sở ai dám kiểm tra hiệu trưởng, các ý kiến trong đơn vị ai dám nhận xét, đánh giá không tốt, không xuất sắc, đại diện cha mẹ học sinh nào dám nói hiệu trưởng còn hạn chế mặt này, mặt kia… Lãnh đạo quản lý thì xa quá cũng chỉ là nhìn vào cơ sở đánh giá thế nào rồi cũng xếp như thế đó nên rất khó để đánh giá đúng năng lực và phẩm chất của từng hiệu trưởng nhà trường.

Chỉ khi nào các cấp lãnh đạo tổ chức thi tuyển hiệu trưởng, giáo viên được đánh giá, nhận xét mà hiệu trưởng không tham dự, người điều hành buổi đánh giá là lãnh đạo ngành, địa phương công tâm, chính trực thì lúc đó việc đánh giá mới… chuẩn. Còn có thay đổi chuẩn nào đi chăng nữa mà vẫn tổ chức đánh giá như hiện nay thì hiệu trưởng vẫn là người “không có khuyết điểm, hạn chế” và “xuất sắc” nhất đơn vị mà thôi.

>>Xem toàn bộ nội dung dự thảo chuẩn hiệu trưởng 

Nguyễn Đăng

>> Xem thêm: 

>> Nữ sinh Đại học Vinh rơi từ tầng 4 ký túc xá

>> Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh bị dọa điều tra 31 triệu đồng

>> GS Phan Huy Lê – người tổng kết lịch sử Việt Nam

Loading...
Bình luận của bạn !
Loading...
Tin mới nhất
 
Cộng đồng
Loading...
Chủ đề xem nhiều